گفت‌وگو با مدیركل صنایع معدنی وزارت صنایع و معادن: امسال 15 میلیون تن سیمان صادر خواهیم كرد

 توليد سيمان كشور در سال‌هاي اخير به‌طور چشمگيري افزايش يافته و استفاده از تسهيلات حساب ذخيره ارزي به منظور ساخت و راه‌اندازي كارخانه‌هاي جديد سيمان در كشور نقش بسيار موثري در توليد روزافزون اين كالا داشته است. صادرات سيمان كه در گذشته‌اي نه‌چندان دور و البته با هدف تامين نياز داخل كشور متوقف شده بود، با افتتاح كارخانه‌هاي جديد سيمان، از دو سال گذشته مجددا رونق گرفته و همچنان سير صعودي به خود گرفته است. در حال حاضر ظرفيت سيمان كشور 72 ميليون تن است كه قرار است با راه‌اندازي طرح‌هاي جديد سيماني در سال جاري اين ميزان به 81 ميليون و 500 هزار تن برسد، همچنين ميزان صادرات سيمان كه در سال گذشته بين 8 تا 9 ميليون تن بود، طبق برنامه‌ريزي‌هاي در نظر گرفته شده، در سال 90 به حدود 15 ميليون تن افزايش خواهد يافت. در اين شماره در گفت‌وگو با محمد فاطميان مديركل صنايع معدني وزارت صنايع و معادن جزئيات بيشتري را درخصوص توليد، صادرات، بازارهاي جديد صادراتي، هدفمندي يارانه‌ها، خودكفايي در صنعت سيمان و ديگر موارد مرتبط با اين صنعت جويا شده كه در ادامه مي‌خوانيد:بعنوان نخستين سوال بفرماييد وضعيت عرضه و تقاضاي سيمان در سال 89 چگونه بود؟ وضعيت سيمان با توجه به برنامه‌ريزي‌هاي از قبل انجام شده بسيار موفقيت‌آميز بود. توليد سيمان كشور در سال 89 نسبت به سال ماقبل آن 3/18 درصد افزايش داشت، ضمن اين‌كه در مقايسه با هدف برنامه پيش‌بيني شده 5 درصد بيشتر بود. امسال نيز بين 68 تا 70 ميليون تن توليد خواهيم داشت. صادرات سيمان با وجود اين‌كه نوپاست و در دو سال اخير شكل گرفته، در سال 89 نسبت به 88 حدود 42 درصد افزايش نشان مي‌دهد. با توجه به ظرفيت‌سازي‌‌هاي انجام شده كه تا پايان سال گذشته معادل 72 ميليون تن بود، در سال 90 هم در نظر داريم با راه‌اندازي چند واحد جديد سيماني 9 ميليون و 500 هزار تن به ظرفيت سيمان كشور افزوده مي‌شود و در مجموع به 81 ميليون و 500 هزار تن خواهد رسيد. در حال حاضر در بازار مصرف سال گذشته حدود 50 ميليون تن مصرف داخلي داشتيم، ضمن اين‌كه توانستيم بين 8 تا 9 ميليون هم صادرات داشته باشيم و براي صادرات 15 ميليون تن سيمان در سال 90 برنامه‌ريزي شده كه محقق خواهد شد. صادرات سيمان كشور عمدتا به چه كشورهايي است؟ تاكنون بيشترين ميزان صادرات سيمان ما به كشورهاي همسايه مانند عراق، جمهوري آذربايجان و حوزه خليج‌فارس بوده، اما با تاسيس شركت صادرات سيمان كشور طي دو سال اخير با هماهنگي و همكاري مسئولان وزارت صنايع و معادن و انجمن صنفي صنعت سيمان اتفاقات خوبي در اين بخش افتاده، از جمله اين‌كه در سال 90 كارخانه‌هاي سيمان ورود به بازارهاي منطقه آفريقا را در دستور كار قرار داده‌اند و قرارداد اوليه‌اي را هم داشتند، بعنوان نمونه يك واحد سيماني ما 500 هزار تن قرارداد به تانزانيا داشته و كشورهايي در شمال آفريقا داريم كه مذاكرات اوليه براي صادرات حدود يك ميليون و 500 هزار تن تا 2 ميليون تن انجام شده كه اميدواريم همه اين واحدها به اهداف صادراتي كشور اضافه شوند. در حال حاضر چند كارخانه سيمان در كشور فعال است و در سال 90 چند كارخانه جديد راه‌اندازي مي‌شود؟ تعداد واحدهاي سيماني كشور در حال حاضر 63 كارخانه است كه 94 كوره پخت در آنها فعال و شش واحد ديگر هم در سال جاري افتتاح مي‌شود كه يك ظرفيت 9 ميليون و 500 هزار تني به ظرفيت قبلي كشور اضافه خواهد كرد. راندمان كارخانه‌هاي سيمان كشور چگونه است؟ در حال حاضر راندمان كارخانه سيمان بالاتر از 100 درصد است، زيرا كارخانه‌ها بيشتري از رقم برنامه پيش‌بيني شده توليد دارند. برنامه تغيير قيمت سيمان براي سال 90 اكنون در چه مرحله‌اي است؟ بهتر است بگوييم اصلاح قيمت كه اكنون روند طبيعي خود را طي مي‌كند كه اين اصلاح قيمت در سال‌هاي گذشته براي برخي كالاها انجام شده، هر چند كه درمورد سيمان حدود سه سال است كه افزايش قيمت نداشتيم و اين مصوب كميته ماده يك سيمان كشور است كه هم وزارت صنايع و معادن، بازرگاني، سازمان حمايت، انجمن صنفي مرتبط و هم برخي سازمان‌هاي ديگر عضو آن هستند. اكنون حساسيتي نسبت به اصلاح قيمت سيمان وجود ندارد و با توجه به تقاضاهايي كه شده، مقرر است، بزودي اين اصلاح قيمت توسط سازمان حمايت از مصرف‌كنندگان مورد بررسي كارشناسي قرار بگيرد. اقدامات اين كار از طريق وزارت صنايع و معادن انجام و نقطه‌نظرات انجمن صنفي صنعت سيمان هم دريافت شده و جداول مربوطه در جلسات كارشناسي در دست بررسي است، ضمن اين‌كه سرپرست وزارت صنايع و معادن نيز اعلام كرده‌اند كه اشكالي براي بررسي و اصلاح قيمت‌ها وجود ندارد و مي‌تواند در روند و مسير خودش قرار بگيرد و پس از تاييد سازمان حمايت، قابليت اجرا دارد. براي ساخت كارخانه‌هاي سيمان در كشور اكنون تا چه ميزان خودكفا هستيم و نيازي به خارج نداريم؟ اگر بخواهيم سال جاري را با دهه 70 مقايسه كنيم، بايد گفت كه اوايل دهه 70 حدود 90 درصد در فرآيند طراحي، ساخت و اجرا و حتي مديريت كنترل و كيفيت در صنعت سيمان به خارج وابسته بوديم و توسط سازندگان خارجي انجام مي‌شد، اين در حالي است كه اكنون با تلاش واحدهاي سيماني كشور، انجمن مربوطه و وزارت صنايع و معادن و همچنين با برگزاري دوره‌هاي متناوب و مستمر آموزشي و برگزاري همايش‌هاي مديريت كنترل، توليد، تعمير و نگهداري، دانش فني و تبادل اطلاعات مربوطه، نصب و راه‌اندازي و كيفيت كنترل در توليد، ساخت و تجهيزات و همه موارد مرتبط با افزايش كميت و كيفيت بصورت دوره‌اي و سه ماه يك بار در چند سال اخير و تبادل اطلاعات و كسب تجارب و دانش فني موجود و آخرين دستاوردها و مقالات علمي بين كارشناسان و مديران فني واحدهاي سيماني كشور بررسي و در همايش‌هاي علمي به نقد گذاشته شده است. اين تبادل و انتقال تجارب بصورت سينه به سينه و نسل به نسل در كارخانه‌هاي سيماني انجام شده تا امروز پس از گذشته يك دهه و نيم، نتايج آن را مشاهده و با افتخار اعلام كنيم كه بيش از 90 درصد طراحي، ساخت و راه‌اندازي كارخانه‌هاي سيمان كشور بدست مهندسان و كارشناسان ايراني انجام مي‌شود. براي طراحي و احداث كارخانه سيمان توسط مهندسان ايراني در خارج كشور چه برنامه‌اي وجود دارد؟ براي اجراي طرح‌هاي سيماني در خارج كشور مشكلي نداريم. هم در كارنامه وزارت صنايع و معادن و هم احداث صنعت و هم برخي شركت‌ها بصورت مستقل و هلدينگ‌ها اين كار انجام شده است. امروز هم در كشورهاي همسايه و همچنين طرف تجاري ايران كه براي ساخت كارخانه سيمان اعلام آمادگي كنند، همين طور كه تا امروز پاسخ مثبت داده‌ايم، باز هم پاسخ مثبت مي‌دهيم زيرا اين قابليت و توان در ما وجود دارد. شركت‌هايي مانند شركت سيمان شمال نيز بتازگي اعلام آمادگي براي مراحل طراحي، ساخت و اجرا تا نصب كارخانه سيمان را در عراق داشتند كه اين‌گونه آمادگي‌ها نيز در شركت‌ها وجود دارد. تاثير اجراي قانون هدفمندي يارانه‌ها بركارخانه‌هاي سيمان چگونه بوده و وزارت صنايع و معادن در بخش انرژي اين واحدها چه حمايت‌هايي داشته و يا در برنامه دارد؟ در حوزه كارخانه‌هاي موجود كشور با توجه به اين‌كه قدمت و همچنين نوع تكنولوژي آنها با يكديگر متفاوت است، حمايت‌ها نيز فرق مي‌كند. اكنون سوخت بعضي از كارخانه‌هاي سيمان با گاز، برخي واحدها مازوت و برخي ديگر بصورت مشترك (گاز و مازوت) است. سيمان هم مشمول حمايت و در صدر جدول كالاهاي تاثيرپذير وزارت صنايع و معادن قرار دارد. اين كالا از ابتدا در رديف بسته عمومي حمايت صنعت در ستاد تحول وزارت صنايع و معادن قرار گرفت و اين واحدها مي‌توانند از رديف‌هاي مورد نظر شامل تامين هزينه‌هاي انرژي، بهينه‌سازي‌ خطوط و فرآيند نوسازي و بازسازي مي‌توانند استفاده كنند و تاكنون استفاده هم كرده‌اند، همچنين كل واحدهاي سيماني كشور از تسهيلات مربوط به انرژي استفاده كرده‌اند كه از سود بسيار ارزاني برخوردار است. اين يك قراردادي بود كه از تركيب و مشاركت وجوه اداره شده قرض‌الحسنه وزارت صنايع و معادن با بانك‌هاي عامل منعقد و باعث مي‌شود نقدينگي موجود نزد صاحبان صنعت براي پرداخت بهاي حامل‌هاي انرژي از دست آنها خارج نشود و اين تسهيلات مي‌تواند بصورت فرآيند تكرار براي آنها قابل استفاده باشد. از ديگر اقدامات انجام شده وزارت صنايع و معادن مي‌توان گفت كه در حوزه گازرساني به واحدهايي كه امكان دسترسي سهل‌تري داشتند، با پيگيري‌هاي وزارت صنايع و معادن و همكاري‌هاي شركت گاز در سطح كشور، تعدادي از واحدها كه مازوت سوز بودند، در 5 ماه اخير موفق شدند كه از سوخت گاز بهره‌مند شوند، اما 4 يا 5 تا از واحدهاي سيماني هستند كه فاصله زيادي با ايستگاه‌هاي گاز براي بهره‌مندي از انرژي گاز دارند مانند سيمان زابل، خاش، جوين و لارستان كه بدليل فاصله زياد، براي گازسوز شدن اين واحدها مقداري تاخير زماني خواهيم داشت، هر چند كه مقرر شده درخصوص هزينه‌هاي سوخت آنها تجديدنظر شود، همچنين پيشنهاد براي تعيين جواير صادراتي در نظر گرفته شده كه بخش زيادي از هزينه‌ها را بتوانيم از اين طريق مديريت كنيم تا قيمت‌ها كنترل شود، بخشي نيز با بهره‌وري و مديريت خود بنگاه‌ها انجام شود تا چنانچه اگر اصلاح قيمتي صورت بگيرد قابليت جبران و تعادل بخشي را در بازار را براي صنعت سيمان داشته باشند. آيا امسال مشكلي براي تامين سيمان مورد نياز داخل نخواهيم داشت؟ اصل و محور برنامه صادرات سيمان، تامين كردن نياز داخل كشور است و بر اين اساس است كه ابتدا بدون هيچ‌گونه مشكلي منابع و مصارف مورد نياز داخل تامين و سپس موضوع صادرات مطرح مي‌شود. تا مادامي كه نياز داخل تامين نشود، صادرات انجام نمي‌شود. ميزان توليد و صادرات سيمان در دو ماه نخست امسال چقدر بود؟ ميزان توليد سيمان در ماه‌هاي فروردين و ارديبهشت 90 در مجموع نسبت بمدت مشابه سال گذشته حدود 5 درصد افزايش و درخصوص صادرات هم افزايش داشتيم. در اين دو ماه هم در بخش توليد و هم صادرات، بيشتر از هدف برنامه محقق شده است. در پايان چنانچه صحبت خاصي داريد، بيان فرماييد. امروز توليدات صنايع معدني با 5 سال پيش بسيار متفاوت است و از نظر كمي و كيفي بخصوص در حوزه صنايع معدني و تلاش‌هايي كه در سال‌هاي اخير انجام شده اتفاقات خوبي افتاده و توليد تمام كالاهاي صنايع معدني از ميزان مصرف داخل كشور بيشتر شده كه سيمان در صدر آنها و بقيه كالاها شامل شيشه، كاشي و سراميك، چيني بهداشتي، چيني ظروف، فروآلياژها و انواع نسوزها و همچنين بسياري از كالاها نيز در همين وضعيت هستيم. ادغام دو وزارتخانه صنايع و معادن و بازرگاني چه تاثيري در روند توليد وصادرات خواهد داشت؟ شرايط ادغام و صادرات گرا شدن كاملا براي هدفمند كردن و هدايت كردن اين مازاد توليدات مهيا است و اميدواريم با اين ادغام مسير صادرات، راه بهتر خود را پيدا كند، زيرا صادرات مي‌تواند كيفيت توليد را ارتقا دهد و طرح‌هاي نيمه‌تمام را بسرعت تكميل كند، همچنين اين مهم حتي مي‌تواند توجيه طرح‌هاي نيمه تمام ما را از نظر بانك‌هاي عامل بالاتر ببرد، ضمن اين‌كه بازپرداخت تسهيلات استفاده شده را نيز تسهيل خواهد كرد.

تاریخ: 
1390/03/28
منبع: 
معدن و توسعه